02 Ağustos 2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile Ticari ve Mesleki kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.

Yapılan değişikliğin 3.maddesine göre;

GVK’nın mülga 69’uncu maddesinde yapılan yeniden düzenleme ile ticari veya serbest meslek faaliyetleri yönünden mükellefler nezdinde bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az olmamak kaydıyla yapılacak yoklamalar neticesinde tespit edilen günlük hasılat tutarlarının ortalaması alınarak mükelleflerin aylık ve yıllık hasılat tutarlarının tespit edilmesine; bu şekilde tespit edilen hasılat tutarları ile mükelleflerin faaliyette bulundukları döneme ilişkin beyan ettikleri hasılat tutarları karşılaştırılarak, karşılaştırma sonucu bulunan farkın %20’den fazla olması durumunda mükelleflerin Vergi Usul Kanununda yer alan “izaha davet müessesesi” kapsamında izaha davet edilmesine yönelik düzenlemede bulunulmuştur.

Örneklemek gerekirse;

Lokanta işi ile iştigal ettiğinizi varsayalım. İlgili kanun maddesine göre işyerinize gelen vergi memurları o günkü işinizi takip edecek ve aydan 3 den az olmamak şartıyla geldiği günlerde kazancınızı not alarak bir ortalama belirleyecek.

Eğer sizin o ay bildirdiğiniz kazanç ile belirlenen ortalama kazanç arasında % 20 den fazla fark varsa, idareye çağrılıp izaha davet edileceksiniz.

Teorik olarak böyle gözüken kanun pratikte nasıl olacak yaşayıp göreceğiz…

Maddenin yürürlük tarihi ise 01.01.2025

Maddenin tam hali ise şöyle;

MADDE 3- 193 sayılı Kanunun mülga 69 uncu maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“Ticari ve mesleki kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesi:

MADDE 69- Ticari veya mesleki faaliyetleri nedeniyle mükellef olanlara yönelik, Vergi Usul Kanununun 127 nci maddesi kapsamında günlük hasılat tutarlarını tespit etmek amacıyla bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az olmamak kaydıyla bu madde hükümlerine göre işlem tesis edilmek üzere yoklama yapılabilir.

Birinci fıkra kapsamında İdarece yapılan yoklamalar sonucu tespit edilen günlük hasılat tutarları ortalamasından hareketle aylık hasılat tutarı hesaplanır. Bu şekilde tespit edilen aylık hasılat tutarlarının toplamı, tespit yapılan ay sayısına bölünmek suretiyle aylık ortalama hasılat tutarı belirlenir. Aylık ortalama hasılat tutarı, faaliyette bulunulan ay sayısı ile çarpılmak suretiyle mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılatları tespit edilir.

İkinci fıkra kapsamında tespit edilen hasılat tutarları ile;

a) Bilanço esasına göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait gelir tablosunda yer alan brüt satış tutarı,

b) İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait işletme hesap özetinde yer alan dönem içinde elde edilen hasılat tutarı,

c) Serbest meslek kazanç defteri tutanlar için ilgili takvim yılına ait serbest meslek kazanç bildiriminde yer alan gayrisafi hasılat tutarı,

arasındaki fark %20’den fazla olan mükellefler Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesi kapsamında izaha davet edilir ve izahın değerlendirilmesi mezkûr madde hükmüne göre yapılır.

Bu madde hükümleri kurumlar vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.