02 Ağustos 2024 tarihli ve 32620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile Ticari ve Mesleki kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.

Yapılan değişikliğin 3.maddesine göre;

GVK’nın mülga 69’uncu maddesinde yapılan yeniden düzenleme ile ticari veya serbest meslek faaliyetleri yönünden mükellefler nezdinde bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az olmamak kaydıyla yapılacak yoklamalar neticesinde tespit edilen günlük hasılat tutarlarının ortalaması alınarak mükelleflerin aylık ve yıllık hasılat tutarlarının tespit edilmesine; bu şekilde tespit edilen hasılat tutarları ile mükelleflerin faaliyette bulundukları döneme ilişkin beyan ettikleri hasılat tutarları karşılaştırılarak, karşılaştırma sonucu bulunan farkın %20’den fazla olması durumunda mükelleflerin Vergi Usul Kanununda yer alan “izaha davet müessesesi” kapsamında izaha davet edilmesine yönelik düzenlemede bulunulmuştur.

Örneklemek gerekirse;

Lokanta işi ile iştigal ettiğinizi varsayalım. İlgili kanun maddesine göre işyerinize gelen vergi memurları o günkü işinizi takip edecek ve aydan 3 den az olmamak şartıyla geldiği günlerde kazancınızı not alarak bir ortalama belirleyecek.

Eğer sizin o ay bildirdiğiniz kazanç ile belirlenen ortalama kazanç arasında % 20 den fazla fark varsa, idareye çağrılıp izaha davet edileceksiniz.

Teorik olarak böyle gözüken kanun pratikte nasıl olacak yaşayıp göreceğiz…

Maddenin yürürlük tarihi ise 01.01.2025

Maddenin tam hali ise şöyle;

MADDE 3- 193 sayılı Kanunun mülga 69 uncu maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“Ticari ve mesleki kazançlarda günlük hasılat tespiti ve gelir vergisi matrahının belirlenmesi:

MADDE 69- Ticari veya mesleki faaliyetleri nedeniyle mükellef olanlara yönelik, Vergi Usul Kanununun 127 nci maddesi kapsamında günlük hasılat tutarlarını tespit etmek amacıyla bir ayda üçten, bir takvim yılında on ikiden az olmamak kaydıyla bu madde hükümlerine göre işlem tesis edilmek üzere yoklama yapılabilir.

Birinci fıkra kapsamında İdarece yapılan yoklamalar sonucu tespit edilen günlük hasılat tutarları ortalamasından hareketle aylık hasılat tutarı hesaplanır. Bu şekilde tespit edilen aylık hasılat tutarlarının toplamı, tespit yapılan ay sayısına bölünmek suretiyle aylık ortalama hasılat tutarı belirlenir. Aylık ortalama hasılat tutarı, faaliyette bulunulan ay sayısı ile çarpılmak suretiyle mükelleflerin ilgili takvim yılı hasılatları tespit edilir.

İkinci fıkra kapsamında tespit edilen hasılat tutarları ile;

a) Bilanço esasına göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait gelir tablosunda yer alan brüt satış tutarı,

b) İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar için ilgili takvim yılına ait işletme hesap özetinde yer alan dönem içinde elde edilen hasılat tutarı,

c) Serbest meslek kazanç defteri tutanlar için ilgili takvim yılına ait serbest meslek kazanç bildiriminde yer alan gayrisafi hasılat tutarı,

arasındaki fark %20’den fazla olan mükellefler Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesi kapsamında izaha davet edilir ve izahın değerlendirilmesi mezkûr madde hükmüne göre yapılır.

Bu madde hükümleri kurumlar vergisi mükellefleri hakkında da uygulanır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34) de
yapılan değişiklik uyarınca;
⎯ Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında
kalan menkul satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan
diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları
mümkündür. Ancak sözleşme konusu ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine
getirilmesi ve kabul edilmesi zorunludur.
⎯ Kamu kurum ve kuruluşlarının veya Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin
taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme
bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden
veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması, ödenmesi ve kabul edilmesi mümkündür.
Konuyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca 21.04.2022 tarihinde yapılan Basın Duyurusunda;
⎯ 19.04.2022 tarihinden önce kendi aralarında akdetmiş oldukları menkul satış sözleşmelerinin
ifası kapsamında 2022-32/66 sayılı Tebliğ’in yürürlük tarihi öncesinde dolaşıma girmiş bulunan
döviz cinsinden kıymetli evraklar kapsamındaki ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden
yerine getirilmesi ve kabul edilmesi şartının aranmaması,
⎯ 19.04.2022 tarihinden önce düzenlenmiş faturalar kapsamındaki ödeme yükümlülüklerinin Türk
parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul edilmesi şartının aranmaması,
⎯ Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda döviz cinsinden
gerçekleştirilen kıymetli maden ve kıymetli taş alım satım işlemleri ile bu işlemlerin takası
kapsamındaki ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi ve kabul
edilmesi şartının aranmaması
hususlarının uygun bulunduğu belirtilmiştir.
Tebliğ’de geçen “menkul” ibaresi\gayrimenkul tanımına girmeyen her türlü mal ve eşyayı
kapsamaktadır

1/1/2022 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, sosyal içerik üreticilerinin sosyal paylaşım ağları üzerinden elde ettikleri kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştirenlerin, elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri kazançları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2021 yılı için 650.000 TL) aşmayan mükelleflerin bu kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Düzenleme 1/1/2022 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
Ayrıca KDV Kanununun 17’nci maddesinde yapılan değişiklikle Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/B maddesi kapsamında vergilendirilen kazançlara konu teslim ve hizmetler, katma değer vergisinden istisna edilmiştir.
İstisnadan faydalanılabilmesi için Türkiye’de kurulu bankalarda bir hesap açılması ve bu faaliyetlere ilişkin tüm hasılatın münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi şart olup; Bankalar, bu kapsamda açılan hesaplara aktarılan hasılat tutarı üzerinden, aktarım tarihi itibarıyla %15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapacaktır.
Bu durumda olanların, 94 üncü maddenin birinci fıkrası kapsamında tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmayacaktır

Kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin ticari kazançları, gelir vergisinden istisna edilmektedir. Maddenin yürürlük tarihi, 1/1/2021 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihidir.

Bu usulde vergilendirilenler, kazancın tespiti ve Vergi Usul Kanununun defter tutma hükümleri hariç; bildirme, vesikalar, muhafaza, ibraz, diğer ödevler ve ceza hükümleri ile VUK ve diğer kanunlarda yer alan ikinci sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere tabi olma durumları devam etmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından 24.09.2021 tarih 31608 sayı İle Sosyal Güvenlik Kurumunca Elektronik Ortamda Yapılacak Tebligata İlişkin Yönetmelik Resmi gazete de yayınlanmıştır.

Yapılan düzenlemeyle işverenlerin 01.10.2021 tarihinden itibaren 3 ay içinde Kurumca belirlenen adresten başvuru yaparak E-tebligat adreslerini alma zorunluluğu getirilmiştir.

E-tebligat ile birlikte SGK, idari para cezası, icra takibine tabi sigorta primi, işsizlik primi vb. alacaklarını bu yolla tebliğ edeceklerdir. İşverenin beyan etmiş olduğu adrese ulaşan tebliğ bu tarihi izleyen 5. günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır.